DIETA MAKROBIOTYCZNA
Założenia diety makrobiotycznej:
Metodę makrobiotyczn. opracował w roku 1911 George
Oshawa.
Dieta ta czerpie ze starożytnych zasad chińskiej medycyny (rękopisy wschodnie). Żywno.ć
dzieli się na Yin (odprężaj.ca i chłodz.ca, reprezentuje
pierwiastek żeński. Jest energi. skierowan. na zewn.trz, czego
rezultatem jest ekspansja i rozluĽnienie, zimno, wilgoć, pasywno.ć,
ciemno.ć oraz smak słodki) oraz Yang (wzmacniaj.ca
i ogrzewaj.ca, reprezentuje pierwiastek męski, energia skierowana do
wewn.trz, powoduj.ca kurczenie się, ciepło, sucho.ć, agresywno.ć,
jasno.ć oraz smak słony), a proporcje w spożyciu zależ. od nastroju i
osobowo.ci, przy czym celem jest osi.gnięcie harmonijnej równowagi.
Równowaga sił Yin i Yang to idealny stan, który znajduje odbicie w
harmonii przyrody, a także stanie pełnego zdrowia. Choroba za.
pojawia się wtedy, gdy w organizmie równowaga tych sił zostaje
zaburzona. Dzieje się tak pod wpływem klimatu, zanieczyszczenia .rodowiska,
nieprawidłowego odżywiania się. Ponieważ nasze pożywienie zawiera
różne proporcje obu pierwiastków, dzięki odpowiedniemu doborowi
diety możemy zachować zdrowie. Oznacza to także utrzymanie szczupłej
sylwetki. Dieta zawieraj.ca dużo pierwiastka Yang (mięso, jaja, sól)
może prowadzić do stanu organizmu, którego efektem jest wysokie ci.nienie
krwi, agresja, nerwowo.ć i nadpobudliwo.ć. Za dużo Yin w pożywieniu
(słodycze, nabiał, owoce) powoduje ogólne rozprężenie, odbiera
motywację do działania, rozleniwia. Zadaniem diety makrobiotycznej
jest więc bilansowanie yin i yang poprzez unikanie pokarmów
"ekstremalnych'' na rzecz produktów neutralnych. Ponieważ
jednak organizm przez cały czas podlega zakłócaj.cym jego równowagę
wpływom zewnętrznym, odżywianie się zgodnie z zasadami
makrobiotyki jest ci.głym d.żeniem do harmonii Yin i Yang. Dieta makrobiotyczna nie zawiera mięsa,
drobiu, jajek ani przetworów mlecznych. W
umiarkowanych ilo.ciach s. dopuszczalne ryby, skorupiaki i owoce.
Makrobiotyka w założeniu zawiera mało tłuszczu a dużo złożonych
węglowodanów. Jest bogata w błonnik, witaminy, składniki mineralne
i pierwiastki .ladowe. Chociaż składniki makrobiotycznego jadłospisu
s. proste, niezwykle ważnym elementem przygotowania posiłków jest
odpowiednie gotowanie, które zmienia ich energię. Im dłużej składniki
gotuje się (w wodzie lub na parze), tym więcej dodaje się do
potrawy składnika Yang. Aby w jak najmniejszym stopniu zmienić wła.ciwo.ci
pożywienia, najlepiej przygotować posiłek ze zbóż w szybkowarze,
a warzywa jedynie zblanszować przez zanurzenie na kilka minut we wrz.tku.
W makrobiotyce nie ma jednak bardzo sztywnych reguł, które mówiłyby,
co i kiedy trzeba je.ć. Potrzeby s. nie tylko kwesti. indywidualn.,
ale zależ. również od wielu czynników np. od aktywno.ci
fizycznej i pory roku. Zim. można pozwolić sobie na większe ilo.ci
produktów Yang. Można się rozgrzać, jedz.c orzechy, ryby i sery,
wł.czaj.c do jadłospisu cebulę, paprykę, czosnek i zielone
warzywa li.ciaste, ostre przyprawy. Podobnie działa wydłużenie
czasu gotowania. Wiosn. dozwolone s. większe ilo.ci produktów słodkich,
ale mało kwa.nych (daktyle, marchew, miód). Latem produkty ochładzaj.ce
- zawieraj.ce więcej Yin, a więc warzywa i owoce (ogórki, arbuzy,
gruszki). Powinno się gotować krótko, a niektóre produkty je.ć
na surowo. Więcej też powinno się pić. Jesieni. spożywa się więcej
pokarmów Yang, a więc produkty raczej miękkie i wilgotne (rzodkiew,
jabłka, brzoskwinie). Bardzo ważnym elementem jest dokładne przeżuwanie.
.lina zobojętnia pokarm, który Ľle rozdrobniony zakwasza organizm.
Wydłużenie czasu jedzenia zapobiega przejedzeniu, gdyż uczucie syto.ci
pojawia się dopiero w 15-20 minut po posiłku, nie powinno się je.ć
nigdy do syta i nie póĽniej niż trzy godziny przed snem. Dieta
makrobiotyczna jest bardzo dobr. diet. dla pragn.cych oczy.cić
organizm i w ci.gu 2 tygodni stracić około 5 kg. .le skonstruowana
może powodować anemię, zmęczenie, osłabienie. Nie jest
odpowiednia dla osób z osteoporoz., maj.cych kłopoty z
przyswajaniem witamin i chorych na serce. Nie powinny jej stosować
także kobiety w okresie menopauzy. Choć makrobiotycy odżywiaj. się
tak całe życie, dietetycy radz., żeby przej.ć na normalne,
niskokaloryczne jedzenie po 2 miesi.cach.
W diecie
makrobiotycznej obowi.zuj. następuj.ce zasady:
-
Podstawę
diety (50-60%), stanowi. neutralne (zrównoważone) energetycznie,
pełne (niełuskane) ziarna zbóż. S. Ľródłem węglowodanów złożonych,
które daj. długotrwałe uczucie syto.ci, a także poprawiaj.cego
trawienie błonnika. Należ. do nich br.zowy ryż, jęczmień,
pszenica, żyto, owies, kukurydza i gryka,
-
Niezbędnego
białka dostarczaj. przede wszystkim ro.liny str.czkowe (10-15%)
soja i jej produkty, groch, fasola, ciecierzyca i soczewica oraz niewielkie ilo.ci orzechów, nasion (słonecznik, dynia) i ryb
o białym mięsie (halibut, pstr.g, dorsz, karp, sola, fl.dra).
Produkty puszkowane s. wykluczone,
-
.wieże
warzywa stanowi. 25-35% diety. S. Ľródłem nie tylko niezbędnych
witamin, makro i mikroelementów, a także przeciwutleniaczy.
Najlepsze s. kapustne i korzeniowe (np. sałata, kalafior, brokuły,
por, marchew, seler). Ważne jest aby nie były to tzw. nowalijki i
żeby warzywa były .wieże. Warzywa które nie s. wskazane to:
ziemniaki, pomidory, papryka, cukinia i bakłażany,
-
Płynów
dostarczaj. zupy (10% diety), przygotowywane na bazie warzyw lub
fermentowanej soi, ograniczone ilo.ci egzotycznych naparów (np.
bancha, zwana także kukicha, a także herbata z prażonego ryżu
lub jęczmienia) i niegazowanej wody mineralnej,
-
.wieże
owoce s. dopuszczone, ale z umiarem. Zaleca się spożywać owoce
dostępne w danym sezonie i rezygnację z gatunków tropikalnych -
maj. one niekorzystne działanie, gdyż pochodz. z odmiennych
stref klimatycznych. Nie zaleca się picia soków,
-
Napoje
gazowane i stymuluj.ce - kawa, herbata, aromatyczne napary ziołowe,
alkohol oraz ostre przyprawy nie s. wskazane, gdyż zakłócaj. w
organizmie równowagę Yin i Yang,
-
Produkty
konserwowane, zawieraj.ce chemiczne dodatki i silnie oczyszczone,
rafinowane (biała m.ka i wytwarzane z niej pieczywo, sól, cukier
i słodycze) s. bardzo Yin, dlatego powinno się ich unikać,
-
Produkty
zwierzęce s. wykluczone w diecie makrobiotycznej, gdyż s.
ekstremalnie Yang. Dotyczy to zwłaszcza czerwonego mięsa i tłuszczów
zwierzęcych, a także jaj i większo.ci produktów mlecznych,
-
Ponadto
charakterystyczne dla diety makrobiotycznej s.: fermentowana
soja (miso, tamari), a także glony i wodorosty.
Przykład
diety makrobiotycznej:
.niadanie:
Płatki owsiane na wodzie, grzanka z ciemnego chleba z formy,
posmarowana łyżeczk. miodu, herbata lub napar ziołowy.
Obiad:
Zupa jarzynowa, sushi, tofu.
Kolacja:
Pulpety z prosa z warzywami, utarta rzodkiewka z podpieczonymi algami
|
